1 Barnabas ende Saulus worden uyt de Leeraers van Antiochien van den Heyligen Geest gesonden tot de Heydenen. 4 welcke reysen door Seleucien na Cypren, prediken tot Salamis ende Paphos. 7 alwaer de Stadthouder Sergius Paulus haer begeert te hooren. 8 ’t welck Bar-jesus de tooveraer soeckende te beletten, wort van Paulo met blintheyt geslagen. 12 ende de Stadthouder bekeert. 13 Van daer reysen sy na Pergen. 14 ende voorts na Antiochien in Pisidien. 15 alwaer Paulus in de Synagoge predikende verhaelt de weldaden Godts den Israëliten bewesen tot op David. 23 ende bewijst dat de belofte van Davids zaet gedaen, vervult is in Iesu Christo, die te Ierusalem is gekruyst, ende van den dooden opgeweckt. 33 gelijck van David was voorseght. 38 ende dat door hem gerechtveerdight worden alle die in hem gelooven. 40 ende dat hy straft die hem ongehoorsaem zijn. 42 Eenige van de Ioden gelooven, ende andere wederspreken. 46 waerom sy haer tot de Heydenen keeren, van welcke gelooven die ten eeuwigen leven verordineert waren. 50 De Ioden verwecken vervolginge tegen Paulum ende Barnabam, die het stof van hare voeten schudden, ende wijcken na Iconien.
1 ENde daer waren
tot Antiochien in de gemeynte die daer was, eenige
Propheten ende Leeraers, namelick Barnabas, ende Simeon genaemt Niger, ende Lucius van Cyrenen, ende Manahen, die met
Herodes den Viervorst opgevoedt was, ende Saulus.
2 Ende als sy den Heere
dienden, ende vasteden,
seyde de Heylige Geest,
Sondert my af beyde Barnabam ende Saulum, tot het werck daer toe ickse
geroepen hebbe.
3
Doe vasteden ende baden sy, ende haer
de handen
opgeleght hebbende lieten sy’se gaen.
4 Dese dan uytgesonden zijnde van den Heyligen Geest, quamen af tot
Seleucien, ende van daer scheepten sy af na Cypren.
5 Ende gekomen zijnde tot
Salamis, verkondighden sy het woort Godts in de Synagogen der Ioden: ende sy hadden oock
Ioannem tot eenen dienaer.
6 Ende als sy het eylant doorgegaen waren tot
Paphos toe, vonden sy
eenen sekeren tooveraer, eenen valschen propheet, eenen Iode, wiens name was
Bar-jesus,
7 Welcke was by den
Stadthouder Sergius Paulus, eenen verstandigen man. Dese, Barnabam ende Saulum tot hem geroepen hebbende, socht seer het woort Godts te hooren.
8
Maer Elymas de tooveraer, (want alsoo wort sijnen naem overgeset) wederstont haer, soeckende den Stadthouder van het geloove af te keeren.
9 Doch Saulus (
die oock Paulus [genaemt is ]) vervult met den Heyligen Geest, ende de oogen op hem houdende, seyde,
10
O ghy kint des duyvels, vol van alle bedrogh, ende van alle arghlistigheyt, vyant van alle gerechtigheyt, sult ghy niet ophouden
te verkeeren de rechte wegen des Heeren?
11 Ende nu siet,
de hant des Heeren [is ] tegen u: ende ghy sult blint zijn, ende de sonne niet sien voor eenen tijt. Ende van stonden aen viel op hem
donckerheyt ende duysternisse: ende rontom gaende socht hy, die [hem ] met de hant mochten leyden.
12 Als de Stadthouder sagh ’t gene geschiet was, doe geloofde hy, verslagen zijnde over de leere des Heeren.
13 Ende
Paulus ende die met hem waren, van Papho afgevaren zijnde, quamen tot Pergen [een stadt ] in
Pamphylia.
Maer
Ioannes van haer scheydende
keerde weder na Ierusalem.
14 Ende sy van Pergen [het lant ] doorgaende, quamen tot Antiochien [een stadt ]
in Pisidien: ende gegaen zijnde in de Synagoge op den dagh des Sabbaths, saten sy neder.
15 Ende na
het lesen der wet ende der Propheten, sonden
de Overste der Synagoge tot haer, seggende, Mannen broeders, indien daer [eenigh ] woort van
vertroostinge tot den volcke in u is, soo spreeckt.
16 Ende Paulus stont op, ende
wenckte met de hant, ende seyde, Ghy Israëlitische mannen, ende ghy die Godt vreest, hoort toe.
17 De Godt deses volcks Israëls, heeft onse vaderen
uytverkoren, ende het volck
verhooght, als sy vreemdelingen waren in het lant van Egypten: ende heeftse
met eenen hoogen arm daer uyt geleydt.
18
Ende heeft ontrent den tijt van veertigh jaren
hare zeden verdragen in de woestijne.
19 Ende seven volckeren uytgeroeyt hebbende in het lant Chanaan, heeft haer
door het lot het lant der selve uytgedeelt.
20 Ende daer na, ontrent
vier hondert ende vijftigh jaren, gaf hy [haer ]
Rechters tot op Samuel den Propheet.
21
Ende van doen aen begeerden sy eenen Koningh, ende Godt gaf haer
Saul den sone Kis, eenen man uyt de stamme Benjamin,
veertigh jaren.
22 Ende desen afgeset hebbende, verweckte hy haer
David tot eenen Koningh: den welcken hy oock getuygenisse gaf, ende seyde,
Ick hebbe gevonden David den [sone ] Iesse, eenen man na mijn herte, die alle mijnen wille sal doen.
23 Van deses zaet heeft Godt Israël,
na de belofte, verweckt den Salighmaker Iesum:
24
Als Ioannes eerst alle den volcke Iraëls,
voor sijne aenkomste, gepredickt hadde den doop der bekeeringe.
25 Doch als Ioannes den loop
vervulde, seyde hy, Wie meynt ghylieden dat ick ben?
Ick en ben [de Christus ] niet, maer siet, hy komt na my,
wien ick niet weerdigh en ben de schoenen [sijner ] voeten te ontbinden.
26 Mannen broeders,
kinderen van het geslachte Abrahams, ende die onder u Godt vreesen,
tot u is het woort deser saligheyt gesonden.
27 Want die te Ierusalem woonen, ende hare Overste,
desen niet kennende, hebben oock
de stemmen der Propheten, die op elcken Sabbath-[dagh ] gelesen worden, [hem ] veroordeelende, vervult:
28
Ende geen
oorsake des doots vindende, hebben sy van Pilato begeert dat hy soude gedoot worden.
29 Ende als sy alles volbracht hadden dat van hem geschreven was, namen sy [hem ] af van
het hout, ende leyden [hem ] in het graf.
30
Maer Godt heeft hem uyt de dooden opgeweckt.
31
Welcke gesien is geweest
vele dagen langh, van de gene
die met hem opgekomen waren van Galilea tot Ierusalem, die sijne getuygen zijn by het volck.
32 Ende wy
verkondigen u
de belofte die tot den Vaderen geschiet is, dat [namelick ] Godt deselve vervult heeft aen ons hare kinderen, als hy Iesum
verweckt heeft:
33 Gelijck oock in den tweeden Psalm geschreven staet, Ghy zijt mijn Sone,
heden hebbe ick u gegenereert.
34 Ende dat hy hem uyt de dooden heeft opgeweckt, alsoo dat hy niet meer en sal
tot verdervinge keeren, heeft hy aldus geseght,
Ick sal u-lieden de weldadigheden
Davids geven die
getrouwe zijn.
35 Waerom hy oock in eenen anderen [Psalm ] seght,
Ghy en sult
uwen Heyligen niet [over ] geven, om verdervinge te sien.
36
Want David, als hy in sijnen tijt
den raet Godts gedient hadde, is ontslapen, ende is by sijne vaderen geleght, ende heeft wel verdervinge gesien.
37 Maer
hy, dien Godt opgeweckt heeft, en heeft geen verdervinge gesien.
38 Soo zy u dan bekent, mannen broeders,
dat door
desen u vergevinge der sonden verkondight wort.
39
Ende [dat ] van allen, daer van ghy niet en kondet gerechtveerdight worden
door de wet Mosis, door desen
een yegelick die gelooft, gerechtveerdight wort.
40 Siet dan toe, dat over u-lieden niet en kome ’t gene geseght is
in de Propheten,
41
Siet ghy verachters, ende verwondert u, ende verdwijnt: want ick wercke een werck in uwe dagen, een werck het welck ghy niet en sult gelooven, soo het u yemant verhaelt.
42 Ende
als de Ioden uytgegaen waren uyt de Synagoge, baden
de Heydenen dat
tegen den naesten Sabbath haer deselve woorden souden gesproken worden.
43 Ende als de Synagoge gescheyden was, volghden vele van de Ioden, ende van de Godtsdienstige Iodegenooten, Paulum ende Barnabam: welcke tot haer spraken,
ende haer vermaenden te blijven
by de genade Godts.
44 Ende op den volgenden Sabbath, quam by na de geheele stadt te samen, om het woort Godts te hooren.
45 Doch de Ioden de scharen siende wierden met nijdigheyt vervult, ende wederspraken het gene van Paulo geseght wiert, wedersprekende ende lasterende.
46 Maer Paulus ende Barnabas vrymoedigheyt gebruyckende seyden,
Het was noodigh dat eerst tot u het woort Godts gesproken soude worden:
doch nademael ghy het selve verstoot, ende u selven des eeuwigen levens
niet weerdigh en oordeelt, siet, wy keeren ons tot de Heydenen.
47 Want alsoo heeft ons de Heere geboden, [seggende ,]
Ick hebbe u gestelt
tot een licht der Heydenen, op dat ghy soudt zijn tot saligheyt, tot aen het uyterste der aerde.
48 Als nu de Heydenen [dit ] hoorden verblijdden sy haer, ende presen het woort des Heeren: ende daer geloofden soo vele als ’er
geordineert waren tot het eeuwige leven.
49 Ende het woort des Heeren wert door het geheele lant uytgebreydt.
50 Maer de Ioden maeckten op de
Godtsdienstige ende eerlicke vrouwen, ende de voornaemste van de stadt,
ende verweckten vervolginge tegen Paulum ende Barnabam, ende wierpen’se uyt hare lantpalen.
51 Doch sy
schuddeden het stof van hare voeten af tegen deselve, ende quamen tot
Iconien.
52 Ende de discipelen wierden vervult met blijdtschap ende met den Heyligen Geest.
1 Barnabas ende Saulus worden uyt de Leeraers van Antiochien van den heyligen Geest gesonden tot de Heydenen. 4 welcke reysen door Seleucien na Cypren, prediken tot Salamis ende Paphos. 7 alwaer de Stadt-houder Sergius Paulus haer begeert te hooren. 8 ’twelck Barjesus de tooveraer soeckende te beletten, wort van Paulo met blintheyt geslagen. 12 ende de Stadt-houder bekeert. 13 Van daer reysen sy na Pergen. 14 ende voorts na Antiohien in Pisidien. 15 alwaer Paulus inde Synagoge predikende verhaelt de weldaden Godts den Israeliten bewesen tot op David. 23 ende bewijst dat de belofte van Davids zaedt gedaen, vervult is in Iesu Christo, die te Ierusalem is gekruyst, ende van den dooden opgeweckt. 33 gelijck van David was voorseght. 38 ende dat door hem gerechtveerdight worden alle die in hem gelooven. 40 ende dat hy straft die hem ongehoorsaem zijn. 42 Eenige van de Ioden gelooven, ende andere wederspreken. 46 waerom sy haer tot de Heydenen keeren, van welcke gelooven die ten eeuwigen leven verordineert waren. 50 De Ioden verwecken vervolginge tegen Paulum ende Barnabam, die’t stof van hare voeten schudden, ende wijcken na Iconien.
1 ENde daer waren
tot Antiochien in de Gemeynte die daer was, eenige
Propheten ende Leeraers, namelijck Barnabas, ende Symeon genaemt Niger, ende Lucius van Cyrenen, ende Manahen, die met
Herodes den Vier-vorst opgevoedt was, ende Saulus.
2 Ende als sy den Heere
dienden, ende vasteden,
seyde de heylige Geest,
Sondert my af beyde Barnabam ende Saulum, tot het werck daer toe ick’se
geroepen hebbe.
3
Doe vasteden ende baden sy, ende haer
de handen
opgeleght hebbende lieten sy se gaen.
4 Dese dan uytgesonden zijnde vanden heyligen Geest, quamen af tot
Seleucien, ende van daer scheepten sy af na Cypren.
5 Ende gekomen zijnde tot
Salamis, verkondighden sy het woort Godts in de Synagogen der Ioden: ende sy hadden oock
Ioannem tot eenen dienaer.
6 Ende als sy het eylandt doorgegaen waren tot
Paphos toe, vonden sy
eenen sekeren tooveraer, eenen valschen Propheet, eenen Iode, wiens naeme was
Bar-jesus,
7 Welcke was by den
Stadthouder Sergius Paulus, eenen verstandigen man. Dese, Barnabam ende Saulum tot hem geroepen hebbende, socht zeer het woort Godts te hooren.
8
Maer Elymas de tooveraer, (want alsoo wort sijnen naem overgeset) wederstondt haer, soeckende den Stadt-houder van het geloove af te keeren.
9 Doch Saulus (
die oock Paulus [genaemt is ]) vervult met den Heylighen Geest, ende de oogen op hem houdende, seyde,
10
O ghy kindt des Duyvels, vol van alle bedroch, ende van alle arghlisticheyt, vyandt van alle gerechticheyt, sult ghy niet ophouden
te verkeeren de rechte wegen des Heeren?
11 Ende nu siet,
de handt des Heeren [is ] tegen u: ende ghy sult blindt zijn, ende de Sonne niet sien voor eenen tijdt. Ende van stonden aen viel op hem
donckerheyt ende duysternisse: ende rontom gaende socht hy, die [hem ] met de handt mochten leyden.
12 Als de Stadthouder sagh ’t gene geschiet was, doe geloofde hy, verslagen zijnde over de leere des Heeren.
13 Ende
Paulus ende die met hem waren, van Papho afgevaren zijnde, quamen tot Pergen [een stadt ] in
Pamphylia.
Maer
Ioannes van haer scheydende
keerde weder na Ierusalem.
14 Ende sy van Pergen ’tlandt doorgaende, quamen tot Antiochien [een stadt ]
in Pisidien: ende gegaen zijnde in de Synagoge op den dagh des Sabbaths, saten sy neder.
15 Ende na
het lesen der Wet ende der Propheten, sonden
de Overste der Synagoge tot haer, seggende, Mannen broeders, indien daer [eenigh ] woort van
vertroostinge tot den volcke in u is, so spreeckt.
16 Ende Paulus stond op, ende
wenckte met de handt, ende seyde, Ghy Israëlitische mannen, ende ghy die Godt vreest, hoort toe.
17 De Godt deses volcks Israëls, heeft onse Vaderen
uytverkoren, ende het volck
verhooght, als sy vremdelingen in’t landt van Egypten, ende heeft’se
met eenen hoogen arm daer uytgeleydt.
18
Ende heeft ontrent den tijdt van veertigh jaren
hare zeden verdragen in de woestijne.
19 Ende seven volckeren uytgeroeyt hebbende in het landt Chanaan, heeft haer
door het lot het landt der selve uytgedeelt.
20 Ende daer na, ontrent
vier hondert ende vijftich jaren, gaf hy [haer ]
Rechters tot op Samuel den Propheet.
21
Ende van doen aen begeerden sy eenen Coninck, ende Godt gaf haer
Saul den sone Kis, eenen man uyt de stamme Benjamin,
veertich jaren.
22 Ende desen afgeset hebbende, verweckte hy haer
David tot eenen Coninck: den welcken hy oock getuygenisse gaf, ende seyde,
Ick hebbe gevonden David den sone Iesse, eenen man na mijn herte, die alle mijnen wille sal doen.
23 Van deses zaedt heeft Godt Israël,
na de belofte, verweckt den Salichmaker Iesum:
24
Als Ioannes eerst alle den volcke Iraëls,
voor sijne aenkomste, gepredickt hadde den Doop der bekeeringe.
25 Doch als Ioannes den loop
vervulde, seyde hy, Wie meynt ghy lieden dat ick ben?
Ick en ben [de Christus ] niet, maer siet, hy komt na my,
wien ick niet weerdich en ben de schoenen [sijner ] voeten te ontbinden.
26 Mannen broeders,
kinderen van’t geslachte Abrahams, ende die onder u Godt vreesen,
tot u is het woordt deser salicheyt gesonden.
27 Want die te Ierusalem woonen, ende hare Overste,
desen niet kennende, hebben oock
de stemmen der Propheten, die op elcken Sabbath-[dagh ] gelesen worden, [hem ] veroordeelende, vervult:
28
Ende geen
oorsaecke des doots vindende, hebben sy van Pilato begeert dat hy soude gedoodt worden.
29 Ende als sy alles volbracht hadden dat van hem geschreven was, namen sy [hem ] af van
het hout, ende leyden [hem ] in het graf.
30
Maer Godt heeft hem uyt de dooden opgeweckt.
31
Welcke gesien is geweest
vele dagen lanck, van de gene
die met hem opgekomen waren van Galilea tot Ierusalem, die sijne getuygen zijn by het volck.
32 Ende wy
vercondigen u
de belofte die tot den Vaderen geschiet is, dat [namelick ] Godt de selve vervult heeft aen ons hare kinderen, als hy Iesum
verweckt heeft:
33 Gelijck oock in den den tweeden Psalm geschreven staet, Ghy zijnt mijn Sone,
heden hebbe ick u gegenereert.
34 Ende dat hy hem uyt de dooden heeft opgeweckt, alsoo dat hy niet meer en sal
tot verdervinge keeren, heeft hy aldus geseght,
Ick sal u lieden de weldadicheden
Davids geven die
getrouwe zijn.
35 Waerom hy oock in eenen anderen [Psalm ] seght,
Ghy en sult
uwen Heyligen niet [over ] geven, om verdervinge te sien.
36
Want David, als hy in sijnen tijdt
den raedt Godts gedient hadde, is ontslapen, ende is by sijne Vaderen gelegt, ende heeft wel verdervinge gesien:
37 Maer
hy, dien Godt opgeweckt heeft, en heeft geen verdervinge gesien.
38 So zy u dan bekent, Mannen broeders,
dat door
desen u vergevinge der sonden vercondight wort.
39
Ende [dat ] van allen, daer van ghy niet en kondet gerechtveerdight worden
door de wet Mosis, door desen
een yegelick die gelooft, gerechtveerdight wort.
40 Siet dan toe, dat over u lieden niet en kome ’t gene gesegt is
inde Propheten,
41
Siet ghy verachters, ende verwondert u, ende verdwijnt: want ick wercke een werck in uwe dagen, een werck ’t welck ghy niet en sult gelooven, so het u yemandt verhaelt.
42 Ende
als de Ioden uyt-gegaen waren uyt de Synagoge, baden
de Heydenen dat
tegen den naesten Sabbath haer de selve woorden souden gesproken worden.
43 Ende als de Synagoge gescheyden was, volghden vele van de Ioden, ende van de Godts-dienstige Iode-genooten, Paulum ende Barnabam: welcke tot haer spraken,
ende haer vermaenden te blijven
by de genade Godts.
44 Ende op den volgenden Sabbath, quam by na de geheele stadt te samen, om het woordt Godts te hooren.
45 Doch de Ioden de scharen siende wierden met nijdicheyt vervult, ende wederspraken het gene van Paulo geseght wiert, weder-sprekende ende lasterende.
46 Maer Paulus ende Barnabas vrymoedicheyt gebruyckende seyden,
Het was noodich dat eerst tot u het woordt Godts gesproken soude worden:
doch nademael ghy het selve verstoot, ende u selven des eeuwigen levens
niet weerdigh en oordeelt, siet, wy keeren ons tot de Heydenen.
47 Want alsoo heeft ons de Heere geboden, [seggende ],
Ick hebbe u gestelt
tot een licht der Heydenen, op dat ghy soudt zijn tot salicheyt, tot aen het uyterste der aerde.
48 Als nu de Heydenen [dit ] hoorden verblijdden sy haer, ende presen het woort des Heeren: ende daer geloofden soo vele als er
geordineert waren tot het eeuwige leven.
49 Ende het woordt des Heeren wert door het geheele landt uytgebreydt.
50 Maer de Ioden maeckten op de
Godsdienstige ende eerlicke vrouwen, ende de voornaemste van de stadt,
ende verweckten vervolginge tegen Paulum ende Barnabam, ende wierpen’se uyt hare landtpalen.
51 Doch sy
schuddeden het stof van hare voeten af tegen de selve, ende quamen tot
Iconien.
52 Ende de Discipelen wierden vervult met blijdtschap ende met den heyligen Geest.
