1 De Overpriesters ende Schriftgeleerde houden raet hoe sy Christum sullen dooden. 3 Iudas komt met haer over een om hem over te leveren. 7 Christus laet het Pascha bereyden. 14 ende eet het selve met sijne twaelf Apostelen. 19 Stelt daer nae sijn Avontmael in. 21 Voorseght de verraderye Iude. 24 Vermaent sijne Discipelen haer te wachten voor eergiericheyt, ende wereltsche heerschappye. 28 belovende haer de gemeynschap sijns Coninckrijcks. 31 Waerschouwt den Apostelen, ende voornamelick Petrum tegen de versoeckinge des Satans. 34 ende voorseght hem sijnen val. 35 ende allen anderen Apostelen hare ende sijne aenstaende swaricheden. 39 Bidt op den olijf-bergh, ende wort in sijn groote benauwtheyt van een Engel gesterckt. 45 Vermaent sijne Discipelen, die sliepen, tot waecken ende bidden. 47 Wort van Iuda met eenen kus verraden, ende van de Ioden gevangen. 50 Heelt de afgehouwene oore eens dienstknechts. 54 Wort in des Hoogenpriesters huys gebracht, waer hem Petrus driemael verloochent. 61 waer over Christus hem aensiet, ende hy beweent sijnen val. 63 Christus wort mishandelt, ende voor den Ioodtschen Raedt gestelt zijnde, bekent dat hy de Sone Godts is.
1
ENde het
feest der ongehevelde [brooden ], genaemt Pascha, was
na by.
2
Ende de Over-priesters ende de Schriftgeleerde sochten, hoe sy hem ombrengen souden: want sy vreesden het volck.
3
Ende de Satan
voer in Iudas, die toegenaemt was Iscarioth, zijnde uyt het getal der twaelve.
4 Ende hy ginck henen, ende sprack met de Overpriesters ende
de hooft-mannen, hoe hy hem haer soude overleveren.
5 Ende sy waren verblijdt, ende zijn’t eens geworden, dat sy hem
gelt geven souden.
6 Ende hy beloofde het, ende socht
gelegentheyt om hem haer over te leveren
sonder oproer.
7
Ende de dach der ongehevelde [brooden ] quam, op den welcken het Pascha
moest geslacht worden.
8 Ende hy sondt Petrum ende Ioannem uyt, seggende, Gaet henen, ende bereydt ons het Pascha, op dat wy het eten mogen.
9 Ende sy seyden tot hem, Waer wilt ghy dat wy het bereyden?
10 Ende hy seyde tot haer, Siet, als ghy in de
stadt sult gekomen zijn, soo sal u een mensche ontmoeten, dragende
een kruycke waters, volght hem in het huys daer hy ingaet.
11 Ende ghy sult seggen tot den
huysvader van dat huys, De Meester
seght u, Waer is de
eet-sale, daer ick het Pascha met mijne discipelen eten sal?
12 Ende hy sal u een groote
toegeruste opper-sale wijsen, bereydt het aldaer.
13 Ende sy henen gaende, vonden ’t gelijck hy haer geseght hadde, ende bereydden het Pascha.
14
Ende als de
uyre gekomen was, sat hy aen, ende de twaelf Apostelen met hem.
15 Ende hy seyde tot haer, Ick hebbe
grootelijcks begeert dit Pascha met u te eten, eer dat ick lijde.
16 Want ick segge u, dat ick niet meer daer van eten en sal, tot dat
het vervult sal zijn in het Coninckrijcke Godts.
17 Ende als hy
eenen drinck-beker genomen hadde, ende gedanckt hadde, seyde hy, Neemt desen, ende deelt [hem ] onder u-lieden.
18 Want ick segge u, dat ick niet drincken en sal van de vrucht des wijn-stocks, tot dat het Coninckrijcke Godts sal gekomen zijn.
19
Ende hy nam broodt, ende als hy gedanckt hadde brack het, ende gaf’t haer, seggende,
Dat is mijn lichaem ’twelck voor u
gegeven wort: Doet dat tot mijner gedachtenisse.
20 Desgelijcks oock den drinck-beker na het
avontmael, seggende,
Dese drinck-beker
[is ] het nieuwe
testament in mijnen bloede, ’twelck voor u vergoten
wort.
21
Doch, siet, de handt des genen, die my verraet, is met my aen de tafel.
22 Ende de Sone des menschen gaet wel henen,
gelijck
besloten is: Doch wee dien mensche door welcken hy
verraden wort.
23 Ende sy begonden onder malkanderen te vragen, wie van haer het doch mochte zijn, die dat doen soude.
24 Ende daer wiert oock
twistinge onder haer, wie van haer
scheen de meeste te zijn.
25 Ende hy seyde tot haer,
De Coningen
der volckeren
heerschen over haer: ende die macht over haer hebben worden
weldadige [Heeren ] genaemt.
26
Doch ghy niet alsoo:
maer
de meeste onder u, die zy gelijck de
minste: ende die
voorganger is, als een die dient.
27 Want wie is meerder? Die
aensit, ofte die dient? en is’t niet die aensit?
Maer ick ben in’t midden van u, als een die dient.
28 Ende ghy zijt de gene, die met my steedts gebleven zijt in mijne versoeckingen.
29
Ende ick
verordinere u het Coninckrijck, gelijckerwijs mijn Vader my [dat ] verordineert heeft:
30 Op dat ghy
etet ende drincket aen mijne tafel in mijn Coninckrijck, ende
sittet op throonen,
oordeelende de twaelf geslachten Israëls.
31 Ende de Heere seyde, Simon, Simon, siet
de Satan heeft u lieden
zeer begeert, om te
siften als de terwe:
32 Maer ick hebbe voor u gebeden, dat uw’ geloove niet
op en houde: ende ghy als ghy eens sult bekeert zijn, so versterckt uwe broeders.
33 Ende hy seyde tot hem, Heere ick ben bereydt met u oock inde gevanckenisse ende in den doot te gaen.
34 Maer hy seyde,
Ick segge u Petre,
de haen en sal heden niet krayen, eer ghy drymael sult verloochent hebben, dat ghy my kent.
35 Ende hy seyde tot haer,
Als ick u uytsondt, sonder buydel, ende maele, ende schoenen, heeft u oock yet ontbroken? Ende sy seyden, Niets.
36 Hy seyde dan tot haer,
Maer nu, wie eenen buydel heeft, die neme hem, desgelijcks oock een maele: ende die
geen en heeft, die verkoope sijn kleedt, ende koope een sweerdt.
37 Want ick segge u dat noch dit ’twelck geschreven is, in my moet volbracht worden, namelijck,
Ende hy is met
de misdadige gerekent. Want oock die dingen die van my [geschreven zijn ],
hebben een eynde.
38 Ende sy seyden, Heere siet hier twee sweerden. Ende hy seyde tot haer,
Het is genoech.
39
Ende uytgaende vertrock hy,
gelijck hy gewoon was, na den Olijf-bergh: ende hem volghden oock sijne Discipelen.
40 Ende als hy aen die plaetse gekomen was, seyde hy tot haer, Biddet, dat ghy niet in versoeckinge en komt.
41
Ende
hy scheydde hem van haer af, ontrent eenen steen-worp, ende knielde neder, ende badt,
42 Seggende, Vader,
of ghy wildet desen drinck-beker van my wechnemen! doch niet mijnen wille,
maer den uwen, geschiede.
43 Ende van hem wiert gesien een Engel uyt den hemel, die hem versterckte.
44
Ende in
swaren strijdt zijnde, badt hy te ernstiger. Ende sijn sweet wiert gelijck
groote droppelen bloedts, die op de aerde afliepen.
45 Ende als hy van het gebedt opgestaen was, quam hy tot sijne Discipelen, ende vondt haer slapende van droefheyt.
46 Ende hy seyde tot haer, Wat slaept ghy? Staet op ende biddet, op dat ghy niet in versoeckinge en komt.
47
Ende als hy noch sprack, siet daer een schare: ende een van de twaelve, die genaemt was Iudas, ginck haer voor, ende quam by Iesum,
om hem te cussen.
48 Ende Iesus seyde tot hem, Iuda, verraedt ghy den Sone des menschen met eenen kus?
49 Ende die by hem waren siende wat daer geschieden soude, seyden tot hem, Heere, sullen wy met den sweerde slaen?
50
Ende
een uyt haer sloech
den dienstknecht des Hoogen-priesters, ende hieuw [hem ] sijn rechter oore af.
51 Ende Iesus antwoordende seyde, Laet’se tot hier toe [geworden ]. Ende raeckte sijne oore aen, ende heelde hem.
52
Ende Iesus seyde
tot de Overpriesters ende de hooft-mannen des Tempels, ende Ouderlingen, die tegen hem gekomen waren, Zijt ghy uytgegaen met sweerden ende
stocken als tegen eenen
moordenaer?
53 Als ick dagelijcks met u was inden Tempel, so en hebt ghy de handen tegen my niet uyt-gesteken: maer dit is uwe uyre, ende
de macht der duysternisse.
54
Ende sy grepen hem ende leydden [hem wech ], ende brachten hem in
het huys des Hoogen-priesters, Ende Petrus volghde van verre.
55
Ende als sy vyer ontsteken hadden, in ’t midden van de sale, ende sy te samen nedersaten, sat Petrus in ’t midden van haer:
56 Ende een seker dienst-maecht siende hem by
het vyer sitten, ende hare oogen op hem houdende, seyde, Oock dese was met hem.
57 Maer hy verloochende hem, seggende, Vrouwe, ick en kenne hem niet.
58 Ende korts daernae een ander hem siende, seyde, Oock ghy zijt van
die. Maer Petrus seyde, Mensche ick en ben niet.
59 Ende als’t ontrent een uyre geleden was, bevestighde [dat ] een ander, seggende, In der waerheyt oock dese was met hem: want hy oock
een Galileer is.
60 Maer Petrus seyde, Mensche ick en weet niet wat ghy seght. Ende terstont als hy noch sprack
kraeyde de hane.
61 Ende de Heere hem omkeerende, sagh Petrum aen, ende Petrus wiert indachtich des woorts des Heeren, hoe hy hem geseght hadde,
Eer de hane
sal gekraeyt hebben, sult ghy my drymael verloochenen.
62 Ende Petrus nae buyten gaende, weende bitterlick.
63
Ende de mannen, die Iesum hielden, bespotteden hem,
ende sloegen [hem ].
64 Ende als sy hem overdeckt hadden, sloegen sy hem op ’t aengesicht, ende vraegden hem, seggende, Propheteert wie het is, die u geslagen heeft.
65 Ende vele andere dingen
seyden sy tegen hem, lasterende.
66
Ende als het dagh geworden was,
vergaderden
de Ouderlingen des volcks, ende de Overpriesters ende Schriftgeleerde, ende brachten hem in haren
Raedt,
67 Seggende,
Zijt ghy de Christus? segget ons. Ende hy seyde tot haer, Indien ick ’t u segge, ghy en sult het niet gelooven.
68 Ende indien ick oock vrage, ghy en sult my niet antwoorden, ofte los laten.
69
Van nu aen sal de Sone des menschen geseten zijn aen de rechter [hant ] der kracht Gods.
70 Ende sy seyden alle, Zijt ghy dan de Sone Gods? Ende hy seyde tot haer,
Ghy segget, dat ick het ben.
71 Ende sy seyden, Wat hebben wy noch getuygenisse van noode? Want wy selve hebben ’t uyt sijnen mondt gehoort.
Tot Jezus’ dood besloten
1 EN
het feest der ongehevelde broden , genaamd pascha, was nabij.
2
En de overpriesters en de schriftgeleerden zochten, hoe zij Hem ombrengen zouden; want zij vreesden het volk.
Het verraad van Judas
3
En de satan voer in Judas, die toegenaamd was Iskariot, zijnde uit het getal der twaalven.
4 En hij ging heen en sprak met de overpriesters en de hoofdmannen, hoe hij Hem hun zou overleveren.
5 En zij waren verblijd, en zijn het eens geworden, dat zij hem geld geven zouden.
6 En hij beloofde het, en zocht gelegenheid, om Hem hun over te leveren, zonder oproer.
Het laatste Paasfeest
7
En de dag der ongehevelde broden kwam, op denwelken het pascha moest geslacht worden.
8 En Hij zond Petrus en Johannes uit, zeggende: Gaat heen, en bereidt ons het pascha, opdat wij het eten mogen.
9 En zij zeiden tot Hem: Waar wilt Gij, dat wij het bereiden?
10 En Hij zeide tot hen: Ziet, als gij in de stad zult gekomen zijn, zo zal u een mens ontmoeten, dragende een kruik waters; volgt hem in het huis, daar hij ingaat.
11 En gij zult zeggen tot den huisvader van dat huis: De Meester zegt u: Waar is de eetzaal, daar Ik het pascha met Mijn discipelen eten zal?
12 En hij zal u een grote toegeruste opperzaal wijzen, bereidt het aldaar.
13 En zij, heengaande, vonden het, gelijk Hij hun gezegd had, en bereidden het pascha.
Het Heilig Avondmaal
14
En als de ure gekomen was, zat Hij aan, en de twaalf apostelen met Hem.
15 En Hij zeide tot hen: Ik heb grotelijks begeerd, dit pascha met u te eten, eer dat Ik lijde;
16 Want Ik zeg u, dat Ik niet meer daarvan eten zal, totdat het vervuld zal zijn in het Koninkrijk Gods.
17 En als Hij een drinkbeker genomen had, en gedankt had, zeide Hij: Neemt dezen, en deelt hem onder ulieden.
18 Want Ik zeg u, dat Ik niet drinken zal van de vrucht des wijnstoks, totdat het Koninkrijk Gods zal gekomen zijn.
19
En Hij nam brood, en als Hij gedankt had, brak Hij het, en gaf het hun, zeggende: Dat is Mijn lichaam, hetwelk voor u gegeven wordt; doet dat tot Mijn gedachtenis.
20 Desgelijks ook den drinkbeker na het avondmaal, zeggende: Deze drinkbeker is het nieuwe testament in Mijn bloed, hetwelk voor u vergoten wordt.
21
Doch ziet, de hand desgenen, die Mij verraadt, is met Mij aan de tafel.
22 En de Zoon des mensen gaat wel heen,
gelijk besloten is; doch wee dien mens, door welken Hij verraden wordt.
23 En zij begonnen onder elkander te vragen, wie van hen het toch mocht zijn, die dat doen zou.
De ware eer
24 En er werd ook twisting onder hen, wie van hen scheen de meeste te zijn.
25 En Hij zeide tot hen:
De koningen der volken heersen over hen; en die macht over hen hebben, worden weldadige heren genaamd.
26
Doch gij niet alzo;
maar de meeste onder u, die zij gelijk de minste, en die voorganger is, als een die dient.
27 Want wie is meerder, die aanzit, of die dient? Is het niet die aanzit?
Maar Ik ben in het midden van u, als een die dient.
28 En gij zijt degenen, die met Mij steeds gebleven zijt in Mijn verzoekingen.
29
En Ik verordineer u het Koninkrijk, gelijkerwijs Mijn Vader dat Mij verordineerd heeft;
30 Opdat gij eet en drinkt aan Mijn tafel in Mijn Koninkrijk, en
zit op tronen, oordelende de twaalf geslachten Israëls.
Petrus gewaarschuwd
31 En de Heere zeide: Simon, Simon, ziet,
de satan heeft ulieden zeer begeerd om te ziften als de tarwe;
32 Maar Ik heb voor u gebeden, dat uw geloof niet ophoude; en gij, als gij eens zult bekeerd zijn, zo versterk uw broeders.
33 En hij zeide tot Hem: Heere, ik ben bereid, met U ook in de gevangenis en in den dood te gaan.
34 Maar Hij zeide:
Ik zeg u, Petrus, de haan zal heden niet kraaien, eer gij driemaal zult verloochend hebben, dat gij Mij kent.
De twee zwaarden
35 En Hij zeide tot hen:
Als Ik u uitzond, zonder buidel, en male, en schoenen, heeft u ook iets ontbroken? En zij zeiden: Niets.
36 Hij zeide dan tot hen: Maar nu, wie een buidel heeft, die neme hem, desgelijks ook een male; en die geen heeft, die verkope zijn kleed, en kope een zwaard.
37 Want Ik zeg u, dat nog dit, hetwelk geschreven is, in Mij moet volbracht worden, namelijk:
En Hij is met de misdadigen gerekend. Want ook die dingen, die van Mij geschreven zijn , hebben een einde.
38 En zij zeiden: Heere, zie hier twee zwaarden. En Hij zeide tot hen: Het is genoeg.
Jezus in Gethsemane
39
En uitgaande, vertrok Hij, gelijk Hij gewoon was, naar den Olijfberg; en Hem volgden ook Zijn discipelen.
40 En als Hij aan die plaats gekomen was, zeide Hij tot hen: Bidt, dat gij niet in verzoeking komt.
41
En Hij scheidde Zich van hen af, omtrent een steenworp; en knielde neder en bad,
42 Zeggende: Vader, of Gij wildet dezen drinkbeker van Mij wegnemen! Doch niet Mijn wil,
maar de Uwe geschiede.
43 En van Hem werd gezien een engel uit den hemel, die Hem versterkte.
44
En in zwaren strijd zijnde, bad Hij te ernstiger. En zijn zweet werd gelijk grote droppelen bloeds, die op de aarde afliepen.
45 En als Hij van het gebed opgestaan was, kwam Hij tot Zijn discipelen, en vond hen slapende van droefheid.
46 En Hij zeide tot hen: Wat slaapt gij? Staat op en bidt, opdat gij niet in verzoeking komt.
Gevangenneming van Jezus
47
En als Hij nog sprak, ziet daar een schare; en een van de twaalven, die genaamd was Judas, ging hun voor, en kwam bij Jezus, om Hem te kussen.
48 En Jezus zeide tot hem: Judas, verraadt gij den Zoon des mensen met een kus?
49 En die bij Hem waren, ziende, wat er geschieden zou, zeiden tot Hem: Heere, zullen wij met het zwaard slaan?
50
En een uit hen sloeg den dienstknecht des hogepriesters, en hieuw hem zijn rechteroor af.
51 En Jezus, antwoordende, zeide: Laat hen tot hiertoe geworden ; en raakte zijn oor aan, en heelde hem.
52
En Jezus zeide tot de overpriesters, en de hoofdmannen des tempels, en ouderlingen, die tegen Hem gekomen waren: Zijt gij uitgegaan met zwaarden en stokken als tegen een moordenaar?
53 Als Ik dagelijks met u was in den tempel, zo hebt gij de handen tegen Mij niet uitgestoken; maar dit is uw ure, en de macht der duisternis.
Verloochening van Petrus
54
En zij grepen Hem en leidden Hem weg , en brachten Hem in het huis des hogepriesters. En Petrus volgde van verre.
55
En als zij vuur ontstoken hadden in het midden van de zaal, en zij te zamen nederzaten, zat Petrus in het midden van hen.
56 En een zekere dienstmaagd, ziende hem bij het vuur zitten, en haar ogen op hem houdende, zeide: Ook deze was met Hem.
57 Maar hij verloochende Hem, zeggende: Vrouw, ik ken Hem niet.
58 En kort daarna een ander, hem ziende, zeide: Ook gij zijt van die. Maar Petrus zeide: Mens, ik ben niet.
59 En als het omtrent een uur geleden was, bevestigde dat een ander, zeggende: In der waarheid, ook deze was met Hem; want hij is ook een Galileeër.
60 Maar Petrus zeide: Mens, ik weet niet, wat gij zegt. En terstond, als hij nog sprak, kraaide de haan.
61 En de Heere, Zich omkerende, zag Petrus aan; en Petrus werd indachtig het woord des Heeren, hoe Hij hem gezegd had:
Eer de haan zal gekraaid hebben, zult gij Mij driemaal verloochenen.
62 En Petrus, naar buiten gaande, weende bitterlijk.
Jezus voor het Sanhedrin
63
En de mannen, die Jezus hielden, bespotten Hem,
en sloegen Hem .
64 En als zij Hem overdekt hadden, sloegen zij Hem op het aangezicht, en vraagden Hem, zeggende: Profeteer, wie het is, die U geslagen heeft?
65 En vele andere dingen zeiden zij tegen Hem, lasterende.
66
En als het dag geworden was, vergaderden de ouderlingen des volks, en de overpriesters en schriftgeleerden, en brachten Hem in hun raad,
67 Zeggende: Zijt Gij de Christus, zeg het ons. En Hij zeide tot hen: Indien Ik het u zeg, gij zult het niet geloven;
68 En indien Ik ook vraag, gij zult Mij niet antwoorden, of loslaten;
69
Van nu aan zal de Zoon des mensen gezeten zijn aan de rechterhand der kracht Gods.
70 En zij zeiden allen: Zijt Gij dan de Zoon Gods? En Hij zeide tot hen: Gij zegt, dat Ik het ben.
71 En zij zeiden: Wat hebben wij nog getuigenis van node? Want wijzelven hebben het uit Zijn mond gehoord.
