1 Inde Gemeynte van Antiochien ontstaet verschil, aengaende de onderhoudinge der Besnijdenisse ende der Wet Mosis. 2 Waer over Paulus ende Barnabas nae Ierusalem gesonden worden. 3 daer sy bekeeringe der Heydenen ende de gelegentheyt der sake verhalen. 6 De Apostelen ende Ouderlingen komen te samen om hier van te handelen. 7 Petrus verklaert in de selve vergaderinge, dat de Heydenen met het jock der Wet niet en behooren beswaert te worden. 13 Het selve stemt Iacobus toe, ende bevestight het uyt de Heylige Schrifture. 19 ende besluyt datmen haer niet meer en behoort op te leggen, dan de onderhoudinge van vier noodige dingen. 22 ’t welck by de gantsche vergaderinge goetgevonden zijnde, aen de Gemeynten geschreven, ende beneffens Paulum ende Barnabam, door Barsabam ende Silam over-gesonden ende bekent gemaeckt wort. 31 die ’t selve met blijdschap aengenomen hebben. 36 Paulus ende Barnabas, om Ioannis Marci wille in twistinge geraeckt zijnde, scheyden van malkanderen. 39 Barnabas ende Marcus nae Cypren. 40 ende Paulus met Silas nae Syrien ende Cilicien.
1 ENde
sommige, die afgekomen waren
van Iudea, leerden de broederen, [seggende ],
Indien
ghy niet besneden en wort
na de wijse Mosis, so en kondt ghy niet saligh worden.
2 Als’er dan geen kleyne
wederstandt ende
twistinge geschiedde by
Paulus ende Barnabas tegen haer, so hebben
sy geordineert
dat Paulus ende Barnabas, ende eenige andere uyt haer, souden opgaen
tot de Apostelen ende Ouderlingen na Ierusalem, over dese
vrage.
3 Sy dan
van de Gemeynte uytgeleydt zijnde, reysden door Phenicien ende Samarien, verhalende
de bekeeringe der Heydenen: ende
deden alle den broederen groote blijdschap aen.
4 Ende te Ierusalem gekomen zijnde, wierden sy ontfangen van de Gemeynte, ende de Apostelen, ende de Ouderlingen: ende sy verkondighden wat groote dingen Godt
met haer gedaen hadde.
5 Maer,
[seyden sy ], daer zijn sommige opgestaen van die van de
secte der Phariseen,
die geloovigh zijn geworden, seggende, datmen
haer moet besnijden, ende gebieden
de Wet Mosis te onderhouden.
6 Ende de Apostelen ende de Ouderlingen
vergaderden te samen
om op dese saecke te letten.
7 Ende als [daer over ] groote 21twistinge geschiedde, stondt Petrus op ende seyde tot haer,
Mannen broeders, ghy weet dat Godt van
overlangen tijdt onder ons [my ] verkoren heeft, dat de Heydenen door mijnen mondt het woort des Euangeliums souden hooren, ende gelooven.
8 Ende Godt
de kenner der herten heeft haer
getuygenisse gegeven, haer gevende
den heyligen Geest gelijck als oock ons.
9
Ende en heeft
geen onderscheyt gemaeckt tusschen ons ende haer, gereynight hebbende hare herten door het geloove.
10 Nu dan, wat versoeckt ghy Godt,
om
een jock op den hals der Discipelen te leggen, ’t welck noch onse Vaders, noch wy en hebben konnen
dragen?
11
Maer wy gelooven door
de genade des Heeren Iesu Christi saligh te worden, op sulcke wijse als oock
sy.
12 Ende alle
de menichte
sweech stil, ende hoorden Barnabam ende Paulum verhalen wat groote teeckenen ende wonderen Godt door haer onder de Heydenen gedaen hadde.
13 Ende na dat
dese swegen,
antwoordde
Iacobus, seggende, Mannen broeders hoort my.
14
Symeon heeft verhaelt hoe Godt
eerst de Heydenen heeft
besocht, om uyt [haer ] een volck aen te nemen
voor sijnen name.
15 Ende hier mede stemmen over een de woorden der Propheten: gelijck geschreven is,
16
Na desen sal ick weder-keeren, ende weder op bouwen
den tabernakel Davids, die vervallen is, ende ’t gene daer van
verbroken is weder-op-bouwen, ende ick sal den selven weder op rechten:
17 Op dat de
overblijvende menschen den Heere soecken, ende alle de Heydenen, over welcke mijnen naem
aengeroepen is: spreeckt de Heere, die dit alles doet.
18 Gode zijn alle sijne wercken
van eewicheyt bekent.
19 Daerom
oordeele ick, datmen den genen, die uyt de Heydenen haer tot Godt bekeeren, niet en
beroere.
20 Maer haer sal aenschrijven, dat sy haer onthouden
van de dingen
die door de afgoden besmet zijn, ende
van
hoererye, ende van het
verstickte, ende
van
bloedt.
21 Want Moses heefter van ouden
tijden in elcke stadt die hem prediken, ende
hy wordt op elcken Sabbath inde Synagogen gelesen.
22 Doe heeft het den Apostelen ende den Ouderlingen,
met de geheele Gemeynte, goet gedocht, [eenige ] mannen uyt haer te verkiesen, ende met Paulo ende Barnaba te senden na Antiochien: [namelick ] Iudam, die toegenaemt wort Barsabas, ende
Silam: mannen die
voorgangers waren onder de broeders:
23 Ende schreven
door haer dit [navolgende ]. De Apostelen, ende de Ouderlingen, ende
de broeders [wenschen ] den broederen uyt de Heydenen, die in Antiochien en Syrien, ende Cilicien zijn,
salicheyt.
24 Nademael wy gehoort hebben
dat sommige,
die van ons uytgegaen zijn, u met woorden ontroert hebben, ende uwe zielen
wanckelende gemaeckt, seggende dat ghy moet besneden worden, ende de
Wet onderhouden: welcken wy [dat ]
niet bevolen en hadden.
25 So heeft het ons eendrachtelick te samen zijnde goet gedacht eenige mannen te verkiesen, ende tot u te senden, met onse geliefde Barnaba ende Paulo,
26 Menschen
die hare zielen
overgegeven hebben voor den name onses Heeren Iesu Christi.
27 Wy hebben dan Iudam ende Silam gesonden, die oock
met den monde het selve sullen vercondigen.
28 Want het heeft den heyligen Geest ende
ons goet gedocht u lieden
geenen meerderen last op te leggen dan dese
noodsaeckelicke dingen:
29 [Namelick ]
dat ghy u onthoudet van
’t gene den afgoden geoffert is, ende
van bloedt, ende van het verstickte, ende van
hoererye: van welcke dingen indien ghy u selven wacht, so sult ghy
wel doen.
Vaert wel.
30 Dese dan, haer afscheydt ontfangen hebbende, quamen te Antiochien: ende
de menichte vergadert hebbende, gaven sy den brief over.
31 Ende sy [dien ] gelesen hebbende verblijdden haer over de
vertroostinge.
32 Iudas nu ende Silas, die oock selve
Propheten waren,
vermaenden de broeders met vele woorden, ende
versterckten’se.
33 Ende als sy [daer ]
eenen tijt [lanck ]
vertoeft hadden, lieten haer de broeders [wederom ] gaen
met vrede,
tot de Apostelen.
34 Maer het docht Sile goet aldaer te blijven.
35 Ende Paulus ende Barnabas
onthielden haer tot Antiochien, leerende ende
vercondigende met noch vele andere het woort des Heeren.
36 Ende na eenige dagen seyde Paulus tot Barnabam, Laet ons nu wederkeeren, ende besoecken onse broeders in elcke stadt, in welcke wy het woordt des Heeren vercondight hebben,
hoe sy haer hebben.
37 Ende Barnabas
riedt dat sy Ioannem, die genaemt is
Marcus, souden mede nemen.
38 Maer Paulus
achtede billick datmen dien niet en soude mede nemen, die van Pamphylien aen van haer was
afgeweecken, ende met haer niet en was gegaen tot
dat werck.
39 Daer ontstont dan eene
verbitteringe, aloo dat sy van malcanderen gescheyden zijn, ende dat Barnabas Marcum mede nam, ende na Cypren afscheepte:
40 Maer Paulus
verkoos Silam, ende reysde henen, der genade Godts van de Broederen
bevolen zijnde.
41 Ende hy doorreysde Syrien ende Cilicien, versterckende
de Gemeynten.
1 Inde Gemeynte van Antiochien ontstaet verschil, aengaende de onderhoudinge der Besnijdenisse ende der Wet Mosis. 2 Waer over Paulus ende Barnabas nae Ierusalem gesonden worden. 3 daer sy bekeeringe der Heydenen ende de gelegentheyt der sake verhalen. 6 De Apostelen ende Ouderlingen komen te samen om hier van te handelen. 7 Petrus verklaert in de selve vergaderinge, dat de Heydenen met het jock der Wet niet en behooren beswaert te worden. 13 Het selve stemt Iacobus toe, ende bevestight het uyt de Heylige Schrifture. 19 ende besluyt datmen haer niet meer en behoort op te leggen, dan de onderhoudinge van vier noodige dingen. 22 ’t welck by de gantsche vergaderinge goetgevonden zijnde, aen de Gemeynten geschreven, ende beneffens Paulum ende Barnabam, door Barsabam ende Silam over-gesonden ende bekent gemaeckt wort. 31 die ’t selve met blijdschap aengenomen hebben. 36 Paulus ende Barnabas, om Ioannis Marci wille in twistinge geraeckt zijnde, scheyden van malkanderen. 39 Barnabas ende Marcus nae Cypren. 40 ende Paulus met Silas nae Syrien ende Cilicien.
1 ENde
sommige, die afgekomen waren
van Iudea, leerden de broederen, [seggende ],
Indien
ghy niet besneden en wort
na de wijse Mosis, so en kondt ghy niet saligh worden.
2 Als’er dan geen kleyne
wederstandt ende
twistinge geschiedde by
Paulus ende Barnabas tegen haer, so hebben
sy geordineert
dat Paulus ende Barnabas, ende eenige andere uyt haer, souden opgaen
tot de Apostelen ende Ouderlingen na Ierusalem, over dese
vrage.
3 Sy dan
van de Gemeynte uytgeleydt zijnde, reysden door Phenicien ende Samarien, verhalende
de bekeeringe der Heydenen: ende
deden alle den broederen groote blijdschap aen.
4 Ende te Ierusalem gekomen zijnde, wierden sy ontfangen van de Gemeynte, ende de Apostelen, ende de Ouderlingen: ende sy verkondighden wat groote dingen Godt
met haer gedaen hadde.
5 Maer,
[seyden sy ], daer zijn sommige opgestaen van die van de
secte der Phariseen,
die geloovigh zijn geworden, seggende, datmen
haer moet besnijden, ende gebieden
de Wet Mosis te onderhouden.
6 Ende de Apostelen ende de Ouderlingen
vergaderden te samen
om op dese saecke te letten.
7 Ende als [daer over ] groote 21twistinge geschiedde, stondt Petrus op ende seyde tot haer,
Mannen broeders, ghy weet dat Godt van
overlangen tijdt onder ons [my ] verkoren heeft, dat de Heydenen door mijnen mondt het woort des Euangeliums souden hooren, ende gelooven.
8 Ende Godt
de kenner der herten heeft haer
getuygenisse gegeven, haer gevende
den heyligen Geest gelijck als oock ons.
9
Ende en heeft
geen onderscheyt gemaeckt tusschen ons ende haer, gereynight hebbende hare herten door het geloove.
10 Nu dan, wat versoeckt ghy Godt,
om
een jock op den hals der Discipelen te leggen, ’t welck noch onse Vaders, noch wy en hebben konnen
dragen?
11
Maer wy gelooven door
de genade des Heeren Iesu Christi saligh te worden, op sulcke wijse als oock
sy.
12 Ende alle
de menichte
sweech stil, ende hoorden Barnabam ende Paulum verhalen wat groote teeckenen ende wonderen Godt door haer onder de Heydenen gedaen hadde.
13 Ende na dat
dese swegen,
antwoordde
Iacobus, seggende, Mannen broeders hoort my.
14
Symeon heeft verhaelt hoe Godt
eerst de Heydenen heeft
besocht, om uyt [haer ] een volck aen te nemen
voor sijnen name.
15 Ende hier mede stemmen over een de woorden der Propheten: gelijck geschreven is,
16
Na desen sal ick weder-keeren, ende weder op bouwen
den tabernakel Davids, die vervallen is, ende ’t gene daer van
verbroken is weder-op-bouwen, ende ick sal den selven weder op rechten:
17 Op dat de
overblijvende menschen den Heere soecken, ende alle de Heydenen, over welcke mijnen naem
aengeroepen is: spreeckt de Heere, die dit alles doet.
18 Gode zijn alle sijne wercken
van eewicheyt bekent.
19 Daerom
oordeele ick, datmen den genen, die uyt de Heydenen haer tot Godt bekeeren, niet en
beroere.
20 Maer haer sal aenschrijven, dat sy haer onthouden
van de dingen
die door de afgoden besmet zijn, ende
van
hoererye, ende van het
verstickte, ende
van
bloedt.
21 Want Moses heefter van ouden
tijden in elcke stadt die hem prediken, ende
hy wordt op elcken Sabbath inde Synagogen gelesen.
22 Doe heeft het den Apostelen ende den Ouderlingen,
met de geheele Gemeynte, goet gedocht, [eenige ] mannen uyt haer te verkiesen, ende met Paulo ende Barnaba te senden na Antiochien: [namelick ] Iudam, die toegenaemt wort Barsabas, ende
Silam: mannen die
voorgangers waren onder de broeders:
23 Ende schreven
door haer dit [navolgende ]. De Apostelen, ende de Ouderlingen, ende
de broeders [wenschen ] den broederen uyt de Heydenen, die in Antiochien en Syrien, ende Cilicien zijn,
salicheyt.
24 Nademael wy gehoort hebben
dat sommige,
die van ons uytgegaen zijn, u met woorden ontroert hebben, ende uwe zielen
wanckelende gemaeckt, seggende dat ghy moet besneden worden, ende de
Wet onderhouden: welcken wy [dat ]
niet bevolen en hadden.
25 So heeft het ons eendrachtelick te samen zijnde goet gedacht eenige mannen te verkiesen, ende tot u te senden, met onse geliefde Barnaba ende Paulo,
26 Menschen
die hare zielen
overgegeven hebben voor den name onses Heeren Iesu Christi.
27 Wy hebben dan Iudam ende Silam gesonden, die oock
met den monde het selve sullen vercondigen.
28 Want het heeft den heyligen Geest ende
ons goet gedocht u lieden
geenen meerderen last op te leggen dan dese
noodsaeckelicke dingen:
29 [Namelick ]
dat ghy u onthoudet van
’t gene den afgoden geoffert is, ende
van bloedt, ende van het verstickte, ende van
hoererye: van welcke dingen indien ghy u selven wacht, so sult ghy
wel doen.
Vaert wel.
30 Dese dan, haer afscheydt ontfangen hebbende, quamen te Antiochien: ende
de menichte vergadert hebbende, gaven sy den brief over.
31 Ende sy [dien ] gelesen hebbende verblijdden haer over de
vertroostinge.
32 Iudas nu ende Silas, die oock selve
Propheten waren,
vermaenden de broeders met vele woorden, ende
versterckten’se.
33 Ende als sy [daer ]
eenen tijt [lanck ]
vertoeft hadden, lieten haer de broeders [wederom ] gaen
met vrede,
tot de Apostelen.
34 Maer het docht Sile goet aldaer te blijven.
35 Ende Paulus ende Barnabas
onthielden haer tot Antiochien, leerende ende
vercondigende met noch vele andere het woort des Heeren.
36 Ende na eenige dagen seyde Paulus tot Barnabam, Laet ons nu wederkeeren, ende besoecken onse broeders in elcke stadt, in welcke wy het woordt des Heeren vercondight hebben,
hoe sy haer hebben.
37 Ende Barnabas
riedt dat sy Ioannem, die genaemt is
Marcus, souden mede nemen.
38 Maer Paulus
achtede billick datmen dien niet en soude mede nemen, die van Pamphylien aen van haer was
afgeweecken, ende met haer niet en was gegaen tot
dat werck.
39 Daer ontstont dan eene
verbitteringe, aloo dat sy van malcanderen gescheyden zijn, ende dat Barnabas Marcum mede nam, ende na Cypren afscheepte:
40 Maer Paulus
verkoos Silam, ende reysde henen, der genade Godts van de Broederen
bevolen zijnde.
41 Ende hy doorreysde Syrien ende Cilicien, versterckende
de Gemeynten.